Yapay Zeka İle Tanışmam - 2

Geçen hafta YZ gruplarını teknolojisi, uygulaması vb çeşitli gruplara göre sınıflandırmaktan söz etmiştik. YZ’leri 4 ana sınıfa ayırabiliriz. (Bu bölümü doğrudan YZ’lerden aldım, kendim birleştirdim benden söylemesi)

1️⃣ Yeteneğine Göre Yapay Zekâ Türleri

a) Dar Yapay Zekâ (Narrow AI)

Tanım: Belirli bir görevi insanlardan daha iyi yapabilen, sınırlı yetenekli AI.

Örnekler:

• Siri, Alexa (sesli asistanlar)

• Yüz tanıma sistemleri (Face ID)

• Otonom sürüş (Tesla'nın otopilotu gibi)

  
  

b) Genel Yapay Zekâ (Artificial General Intelligence - AGI)

Tanım: İnsan benzeri esneklikte öğrenme ve her türlü görevi yapabilme potansiyeline sahip AI (henüz mevcut değil).

Örnek: Bilim kurgudaki "insan gibi düşünen" robotlar (örneğin, Westworld'deki hostlar)

c) Süper Yapay Zekâ (Artificial Super Intelligence - ASI)

Tanım: İnsan zekasını her alanda aşan, teorik bir AI seviyesi.

Örnek: Filmlerdeki kontrolü ele alan AI'lar (Skynet, HAL 9000).

2️⃣ Fonksiyonuna Göre Yapay Zekâ Türleri

a) Reaktif Makineler (Reaktive Machines)

Özellik: En temel YZ türüdür. Geçmiş deneyimlerden öğrenme veya geleceği tahmin etme yetenekleri yoktur. Sadece mevcut girdilere göre anlık belirli çıktılar üretirler. (Örneğin, IBM'in satranç oynayan DeepBlue'su)

b) Sınırlı Hafızalı YZ (Limited Memory AI)

Özellik: Reaktif makinelerden bir adım ötededir. Geçmişteki kısa süreli verileri belleğinde tutabilir ve bu bilgileri mevcut kararlarını etkilemek için kullanabilir.   (Örneğin, sürücüsüz arabalar trafik akışını analiz eder)

c) Zihin Teorisi YZ (Theory of Mind AI)

Özellik: İnsanların duygu ve niyetlerini anlamaya çalışan AI (henüz geliştirilme aşamasında)

d) Öz Farkındalıklı YZ (Self-Aware AI)

Tanım: Kendi varlığının bilincinde olan AI (şu an yalnızca teorik).

3️⃣ Teknik Yaklaşımlara Göre Yapay Zekâ

a) Makine Öğrenmesi (Machine Learning): YZ'nin en yaygın alt kümesidir. Veriden öğrenen algoritmalar (örneğin, spam filtreleme)

b) Derin Öğrenme (Deep Learning): Makine öğreniminin bir alt kümesidir. İnsan beyninin yapısından esinlenerek oluşturulan yapay sinir ağları kullanarak çok büyük veri kümelerinden öğrenir. (örneğin, ChatGPT, görüntü tanıma)

c) Doğal Dil İşleme (NLP): İnsan dilini anlama, yorumlama, anlatma alanındaki YZ’dir. (örneğin, çeviri botları)

d) Takviyeli Öğrenme (Reinforcement Learning): Deneme-yanılma yoluyla öğrenir. Oyun oynayan ya da robot kontrolü yapan sistemlerde kullanılır.

e) Robotik YZ: Fiziksel görevleri yerine getiren AI (örneğin, üretim hatlarındaki robotlar).

4️⃣ Kullanım Alanlarına Göre Öne Çıkan YZ Türleri

a) Üretken YZ (Generatif AI): Metin, görsel, müzik veya kod üreten AI'lar (MidJourney, Sora, Suno, GitHub Copilot, GPT-4).

b) Tahminci YZ (Predictive AI): Tahmine dayalı analiz (hava durumu, borsa tahmini).

c) Otonom YZ (Autonomous AI): İnsan müdahalesi olmadan çalışan sistemler (drone'lar, agent’lar).

Bunlardan bana ne diyebilirsiniz. Tüm YZ türleri derli toplu bulunsun istedim. Kim bilir birinin işine yarayabilir. 😊

Sağlıcakla kalın.

12.06.2025