Yetkinliklerin Bugünü ve Geleceği

Aşağıda yan yana iki görsel, Dünya Ekonomik Forumu tarafından yayınlanan Gelecek İstihdam Raporu-2025’den alıntıdır.

2025 Temel yetkinliklerinde ilk 10 içinde olan fakat 2030’da ilk 10 içinde olmayan üç yetkinlik var.

·        Motivasyon ve öz farkındalık

·        Empati ve aktif dinleme

·        Müşteri hizmetleri ve servis odaklılık

Özellikle ilk iki yetkinlik sanırım geleceğin daha bireysel olacağını, insan insana temasın azalacağını işaret ediyor gibi. Bu durum benim gibi insan odaklı, ilişki odaklı kişilerin zorlanacağını gösteriyor. Bu ihtiyaçları, başka kaynaklardan karşılamaya çalışacağını düşünüyorum. Yine de enseyi karartmayalım, ilk 10’da değilse bile yine yukarılardadır.

Bugün (2025) ilk 10’da olmayıp 2030’da ilk 10’a şu yetkinlikler girmiş;

·        Yapay zekâ ve büyük veri

·        Network ve siber güvenlik

·        Çevresel sorumluluk

Özellikle büyük veri, otomasyonun artması ve endüstri4.0 uygulamaları ile 8-10 senedir gelişmekteydi. İlk bakışta anladığımız veya anlamlandıramadığımız bir sürü veriden yapay zekâ ile yararlanmaya başladık. Analitik düşünme ve dijital araçları kullanma yetkinliği yüksek kişilerin bile günlerce, haftalarca çalışarak uğraştıkları analizlerin yapay zekâ araçları ile sadece birkaç dakikada (veya saatte) yapıldığını görmek çok sevindirici. Rakamların veriye, verinin bilgiye dönüşme hızı inanılmaz derecede artmış bulunmakta. Daha da artacağı açık. Bilginin üretimi için çok önemli olan bu çevrim hızından yararlanmak gerek.

Bu teknolojiler, yaşlanan veya dezavantajlı kişilerin hayatını nasıl kolaylaştırır, insanlar için iyilik projelerine nasıl dönüşebilir? Tüm bu teknolojiler daha fazla üretime yönelik değil, insanlık için kullanıldığında daha değerli olacaktır. Daha fazla para kazanma, daha fazla tahakküm için kullananlar da olacaktır elbette. Mesela Elon Musk’ın şirketlerinin ürünleri ve teknolojileri sanki tüm dünyada bir tekelleşmeye başlamakta, güçlü rakipler çıkmaz ise her yeri ve her şeyi kontrol altına alabileceği endişesi var bende.

Asosyal kişilerin, içine kapanıklıkları, gizli veya açık agresif halleri ile yapay zekâ, büyük veri, siber güvenlik gibi konularda başarılı sonuçlar aldığını Elon Musk örneğinde görmekteyiz. Elbette bu alanlarda çalışanların çoğu böyle değil. Dolayısı ile bu alanları boş bırakmamak, makul kişilerin bu alanlarda çalışmaya teşvik edilmesi, desteklenmesi, daha fazla olmalarının sağlanması gerekir.  

Sağlıcakla kalın.

14.02.2025