"Küresel Su İflası" Üzerine
21. Ocak.2026 günü yayınlanan haberlerde Birleşmiş Milletler Üniversitesinin yayınladığı “Küresel Su İflası” başlığındaki raporu esas alan haberleri zaman içinde gördük. Rapor ile ilgili detay bilgilere şu siteden ulaşabilirsiniz;
Şehirlerimizde hızla kuraklık, içme suyu yetersizliği, tarım sulama sularının zehirli olması, obruklar oluşması, göllerin kuruması gibi haberleri sıkça duyar olduk. Öyle ki BM raporlarında bile Türkiye ön planda görülmeye başladı. Bu raporda Konya Ovasında oluşan obruklar ile su iflasının en çarpıcı örneklerinden birisi olarak gösterilmekte. Bu örneği gösteren gazete haberi linki;
Bir başka ürkütücü haberde 2024 yılında Türkiye Tabiatını Koruma Derneği (TTKD) Bilim Danışmanı Dr. Erol Kesici’nin yayınladığı rapordu. Bu rapora göre son 60 yılda Türkiye’deki 240 gölün 186’sı ya tam kurudu ya da kurumaya ramak kaldı. Kuruyan göllerin listesi bu linkte var.
Çözüm yollarını yukarıda sözünü ettiğim BM raporunda ve su ile ilgili tüm ulusal kurumlarda (TTKD, Su Politikaları Derneği vb.) açıkça belirtilmekte. Yani herkes çözümü biliyor daaa, çözmek işine gelmiyor ya da büyük bir “umursamaz kötülük” içinde.
Ben konunun YALIN gözüyle değerlendirmek istiyorum. Yalın’ın en temel ilkesi nedir? Kayıp ve israfı kabul etmez, özü kayıp ve israfı yok etme üzerinedir. Problemin yani “su iflasının” nedenlerini ve çözümlerini sıraladığımızda aklımıza gelenler şunlar;
- Bireysel su kullanımı – İçme suyu, banyo, diş fırçalama, tuvalet sifonu, tıraş olma, çamaşır-bulaşık yıkama, sebze-meyve yıkama, ortam temizliği, besin israfı, aşırı tekstil ürünü kullanımı, kullandığım kadar parasını veririm yaklaşımı.
- Tarımda su kullanımı – Vahşi sulama, susuz tarım, az su isteyen bitki, coğrafyaya uygun meyve-sebze ekme.
- Sanayide su kullanımı – moda etkisindeki tekstil, otomobil vb su kullanımı yüksek sanayiler, metal işleme, su kuleleri, plastik üretimi, mikroçip üretimi
⚠️Bir bilgisayar çipi için 10 galon (37,85 litre) su tüketiliyor.
- Maden endüstrisi – Mermercilik, her türlü maden yıkama-eleme, zenginleştirme, altın üretimi.
- Su kayıp ve kaçakları – Şebeke kaçakları, ölçme eksikleri, ölçüm yapmanın gereksiz veya pahalı olduğu vurdum duymazlığı, buharlaşma, şehirlerde yağmur sularının toprakla buluşmadan kanallarla atılması.
- Çevresel etkiler – Ormanların azalması, kent nüfusunun artması, şehirleşme, küresel ısınmanın etkisi, yağmurların azalması.
Görüldüğü gibi;
➡️yeme içme alışkanlığımızı değiştirsek, ekmeği, yemeği, bardaktaki suyu israf etmesek
➡️gereksiz giyim kuşamdan uzak dursak,
➡️ araba, telefon değiştirme sıklığımızı veya bunları değiştirmenin gerekliliğini tekrar düşünsek,
➡️yenisini almak yerine bakım ve onarım ile kullandığımız cihazları daha uzun kullansak, çalışan cihazı eskidi diye hurdaya atmasak,
➡️gözümüzün önünde şarıl şarıl akan suyu kapatsak, bahçeleri göl etmeden sulasak,
➡️Afrika’da yetişen bir meyveyi burada yetiştirmeye kalkmasak,
➡️her mevsim domates, salatalık yemek istemesek,
➡️toplu taşıma araçlarını daha fazla kullansak, daha fazla yürüsek, bisiklete binsek,
➡️ yaptığımız evi 50 yılda yıkmasak 500 sene kullanabileceğimiz şekilde yapsak,
➡️altına ne gerek var diyebilsek,
➡️ormanların yok olmasına izin vermesek,
➡️daha az elektrik tüketsek,
➡️suyu en büyük nimet olarak görsek,
➡️dünyada yaşayan herkesin suya ulaşım hakkı olduğunu aklımızdan çıkarmasak ….
🎯🔆her şey çok güzel olacak.
Bu konuların her birine Majör Kaizen yapsak yeridir. PDCA çevrimindeki (P) Planlama adımı için çok veri ve çözmek isteyen kişi buluruz, sorun (D) faaliyetlerin yapılma aşamasında. Para lazım, gönüllülük lazım, (C) sonuçların gözlenmesi aşamasında ise uzun yıllar ve sabır gerektiriyor. (A) aşamasında ise, sonucu bir an önce görme sabırsızlığı C’deki faaliyetlerin yapılmasını ve/veya etkin yapılmasını engellememeli. (A) aşamasındaki öğrenilmiş dersler, belirlenmiş standartlara uyumu tüm dünyada uygulamak bir başka zor alan. DCA aşamalarında ihtiyaç olacak kaynak fazlalığı ve sonuçların yavaş yavaş ortaya çıkması moralimizi bozmamalı, kaynak ayırmalıyız.
“İlk adımı atmadan yol bitmez”
“Bin millik yolculuk tek bir adımla başlar.” -Lao Tzu
Sağlıcakla kalın.
15.02.2026
Comments